Dostępność strony internetowej – 7 najczęściej popełnianych błędów
W Resolut bardzo poważnie podchodzimy do tematu dostępności. Staramy się, aby nasze realizacje mogły być odbierane przez jak największe grono odbiorców. Edukujemy siebie i innych w tym zakresie. Ostatnio pisałem o dostępności w marketingu. Dzisiaj rozwijam ten temat i wskazuję najpopularniejsze problemy z dostępnością, jakie spotykam na stronach internetowych i w kampaniach marketingowych.
Zawiłe zdania
Wszystko, co da się powiedzieć, da się powiedzieć prosto. Możemy używać krótkich i jasnych komunikatów, jak i zdań wielokrotnie złożonych. Dla jednych zdania złożone nie będą stanowić żadnej przeszkody, dla innych mogą się stać barierą w zrozumieniu tekstu. Nie musi wcale to wynikać z poziomu edukacji, a na przykład może być to wynik deficytu uwagi. Ten z kolei może występować przy ADHD, depresji czy zaburzeniach snu. To całkiem spora część naszej populacji.
W Internecie można znaleźć niezłe narzędzia pozwalające na analizę tekstu pod kątem złożoności. Polecam zerknąć na przykład na Jasnopis.
Skomplikowane słownictwo
Słownictwo powinno być dobrane do konkretnej grupy docelowej. Inaczej będziemy mówić na specjalistycznym blogu poświęconym weterynarii, inaczej prowadząc blog sklepu z ceramiką. W obu przypadkach będą występowały zwroty charakterystyczne dla konkretnej branży. W jednym przeczytamy o inseminacji, w drugim o kaolinicie.
Używanie branżowego słownictwa jest oczywiste i będzie ono zrozumiałe dla osób związanych z daną dziedziną. Skomplikowane słownictwo natomiast to używanie słów, które nie są powszechnie zrozumiałe (w tym dla konkretnej grupy) i nie występują w codziennym użytku przeciętnego zjadacza chleba. Możemy mówić tutaj o archaizmach, wyszukanych synonimach. Zamiast pisać o egzemplifikacji, można prościej napisać o przykładach. Wiesz, co mam na myśli.
Klątwa wiedzy
Ściśle związane z poprzednim. Klątwa wiedzy to przeświadczenie, że jeżeli coś jest oczywiste dla nas, jest też oczywiste dla odbiorcy. Kiedy nauczymy się danej czynności, posiądziemy wiedzę w jakimś temacie, ciężko jest wyobrazić sobie stan, w którym tej wiedzy nie posiadaliśmy. Następnie tę naszą pewność przelewamy na klawiaturę. O klątwie wiedzy pisaliśmy również w artykule o tworzeniu dobrych tekstów marketingowych (temat klątwy wiedzy kompleksowo omawiamy w tym artykule).
Efektem są treści, które mogą być zrozumiałe dla węższego grona odbiorców niż byśmy chcieli. Używamy zbyt zawiłych terminów, a teksty stają się mniej dostępne dla użytkowników, do których je kierujemy.
Niedostosowanie do urządzeń mobilnych
Mamy 2025 rok. Ponad połowa całego ruchu w polskiej sieci to ruch mobilny. Niedostosowanie swojej witryny czy treści do urządzeń mobilnych to także ograniczenie dostępności dla użytkowników. To sprawienie, że mniej więcej połowa osób odwiedzająca Twoją witrynę będzie miała utrudniony odbiór. To przekłada się oczywiście również na sprzedaż i odbiór marki.
Nie wiesz czy Twoja strona jest czytelna dla wszystkich?
Umów bezpłatną konsultację – sprawdzimy to za Ciebie!
Nieodpowiedni kontrast
Zadbanie o odpowiedni kontrast tekstu do tła pozwoli na odbiór treści przez osoby z wadami wzroku. To nie jest jedyny atut. W punkcie poprzednim pisałem o niedostosowaniu do urządzeń mobilnych. Przemyślane podejście do kontrastu może ułatwić widoczność tekstu w słoneczny dzień, kiedy telefon jest mocno oświetlony.
Świetnym narzędziem, o którym wspominałem już pisząc o kontraście, jest WhoCanUse. Dzięki niemu możesz ocenić zarówno poziom kontrastu, ocenę WCAG oraz widoczność dla różnych typów wad wzroku oraz przy naświetleniu słonecznym.
Mała lub nieczytelna czcionka
Wiąże się niejako z poprzednim. Warto, zadbać zarówno o czytelną czcionkę (Comic Sans kontra Source Sans Pro) i wielkości dostosowane do konkretnych ekranów. To nie wszystko. Delikatne odstępy między literami i zwiększona interlinia również pozwalają na poprawę czytelności. Szerokość kolumny natomiast nie powinna być zbyt duża. Możesz bezpiecznie przyjąć, że w kolumnie tekstu powinny się zmieścić dwa pełne alfabety. To pozwoli łatwiej skupiać uwagę na tekście.
Brak napisów w filmach
Dodanie napisów do materiałów wideo to nie tylko pomoc w odbiorze treści marketingowych przez osoby niedosłyszące i niesłyszące. Treści konsumujemy w różnych miejscach. Zarówno w domowym zaciszu, jak i zatłoczonym tramwaju. Dodanie tekstów ułatwi odbiór materiałów.
Powiem więcej, dodanie tekstu może przesądzić o tym, czy w ogóle użytkownik się z nim zapozna. Brak tekstów w relacji na Instagramie może spowodować porzucenie treści. Powodem może być nieodpowiednie miejsce do odsłuchania. Użytkownik po kliknięciu na następną relację już do Twojego filmu nie wróci.
Zadbaj o dostępność
Dbanie o dostępność nie jest czymś, co przychodzi nam z łatwością. Często myślimy swoimi kategoriami i możliwościami. Pamiętaj jednak, że coś, co jest czytelne i oczywiste dla Ciebie, nie musi takie być dla odbiorcy.
Możesz skorzystać z automatycznych narzędzi do audytu dostępności (np. WAVE, Axe, Lighthouse) lub zlecić profesjonalny audyt ekspertom od dostępności cyfrowej. Warto również przetestować stronę przy pomocy czytnika ekranu i sprawdzić jej obsługę za pomocą samej klawiatury.
Tak — instytucje publiczne mają obowiązek zapewnić dostępność cyfrową zgodnie z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Firmy prywatne również coraz częściej wdrażają zasady dostępności, aby nie wykluczać użytkowników.
Odpowiedni kontrast kolorów zapewnia, że tekst jest czytelny dla osób niedowidzących lub mających zaburzenia postrzegania barw. Zbyt niski kontrast może sprawić, że treści będą dla takich użytkowników całkowicie nieczytelne.
Tak — opisy alternatywne (atrybut `alt`) to wymóg dostępności, który pozwala osobom korzystającym z czytników ekranu zrozumieć, co przedstawia grafika. To ważne nie tylko prawnie, ale także z punktu widzenia użyteczności strony.
Upewnij się, że wszystkie pola formularzy mają etykiety (`label`), pola obowiązkowe są jasno oznaczone, a komunikaty o błędach są czytelne i zrozumiałe dla osób korzystających z czytników ekranu.
